ΕΜΠ - Τομέας Υδατικών Πόρων, Υδραυλικών και Θαλάσσιων Έργων

Ο Τομέας Υδατικών Πόρων, Υδραυλικών και Θαλάσσιων Έργων (ΥΠΥΘΕ) είναι ένας από τους πέντε τομείς της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ), του αρχαιότερου τεχνολογικού πανεπιστημίου της χώρας. Γνωστικό αντικείμενο του Τομέα που ιδρύθηκε το 1982 είναι η μελέτη, από ποσοτική και ποιοτική άποψη, του υδάτινου περιβάλλοντος και των συναφών έργων Πολιτικού Μηχανικού. Στον Τομέα υπηρετούν 22 μέλη Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ), 9 μέλη Επικουρικού Διδακτικού Προσωπικού, καθώς και προσωπικό γραμματειακής και τεχνικής υποστήριξης. Περίπου 50 επιστήμονες εργάζονται στους χώρους του ως ερευνητικοί συνεργάτες, μεταδιδακτορικοί ερευνητές ή υποψήφιοι διδάκτορες.
Στα πλαίσια του Τομέα λειτουργούν τέσσερα εργαστήρια:

• Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Υδραυλικής
• Εργαστήριο Λιμενικών Έργων
• Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων
• Εργαστήριο Υγειονομικής Τεχνολογίας

Στα πλαίσια του έργου ΟΔΥΣΣΕΥΣ συμμετέχουν στελέχη δύο εργαστηρίων από τα τέσσερα που λειτουργούν στον Τομέα

Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων
Το Εργαστήριο Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων δραστηριοποιείται την τελευταία δεκαετία με γνωστικό αντικείμενο τη μελέτη από ποσοτική άποψη του υδάτινου περιβάλλοντος και των συναφών έργων Πολιτικού Μηχανικού. Το Εργαστήριο διαθέτει σύγχρονο υπολογιστικό εξοπλισμό, με προσωπικούς υπολογιστές και διακομιστές, όργανα υδρολογικών και μετεωρολογικών μετρήσεων, καθώς και δύο αυτόματους μετεωρολογικούς σταθμούς στην Πολυτεχνειούπολη Ζωγράφου, οι μετρήσεις των οποίων παρέχονται αυτόματα στο Διαδίκτυο. Στο Εργαστήριο υπηρετούν 6 μέλη Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ), 3 μέλη Επικουρικού Διδακτικού Προσωπικού και προσωπικό γραμματειακής και τεχνικής υποστήριξης. Ακόμη, περίπου 20 επιστήμονες εργάζονται στους χώρους του ως ερευνητικοί συνεργάτες, μεταδιδακτορικοί ερευνητές ή υποψήφιοι διδάκτορες. Τα μέλη του Εργαστηρίου διδάσκουν σε προπτυχιακά και μεταπτυχιακά μαθήματα, πραγματοποιούν βασική και εφαρμοσμένη έρευνα σε περιοχές αιχμής, αλλά και σε σημαντικά ειδικά θέματα. Η έρευνα προωθείται κυρίως μέσω χρηματοδοτούμενων ερευνητικών προγραμμάτων. Εκπονούνται διδακτορικές διατριβές, διπλωματικές και μεταπτυχιακές εργασίες και ερευνητικές εκθέσεις, είτε παράλληλα και συμπληρωματικά με τη χρηματοδοτούμενη έρευνα είτε ανεξάρτητα από αυτή.

Οι ερευνητικές δραστηριότητες των μελών του Εργαστηρίου εμπίπτουν ως επί το πλείστον στις ακόλουθες περιοχές:

• υδρολογική ανάλυση και εκτίμηση του υδατικού δυναμικού στον Ελλαδικό χώρο
• προσομοίωση υδρολογικών διεργασιών, πρόγνωση και αντιμετώπιση εξαιρετικών υδρολογικών γεγονότων, υδρολογία ραντάρ, κλιματική αλλαγή και υδρολογικές επιπτώσεις, υδρολογικός σχεδιασμός κατασκευών, βέλτιστη αξιοποίηση και διαχείριση υδατικών πόρων
• υδραυλικά έργα
• μετρήσεις υδρολογικών και υδραυλικών μεγεθών
• ανάπτυξη βάσεων δεδομένων για την υδρολογική, μετεωρολογική, περιβαλλοντική και οικολογική πληροφορία της χώρας, διαχείριση και επεξεργασία της πληροφορίας
• εφαρμογές πληροφορικής, τηλεπισκόπησης και συστημάτων γεωγραφικής πληροφορίας στους υδατικούς πόρους
• ανάπτυξη λογισμικού για επίλυση προβλημάτων υδατικών πόρων και λειτουργίας υδραυλικών έργων
• διαχείριση υδατικών πόρων

Τα τελευταία χρόνια εκπονήθηκαν από το Εργαστήριο περισσότερα από 20 ερευνητικά προγράμματα, με συνολική χρηματοδότηση πλέον των τριών εκατομμυρίων ευρώ. Με βάση τα αποτελέσματα των παραπάνω προγραμμάτων υποστηρίχθηκαν σημαντικά ερευνητικά και τεχνικά έργα αξιοποίησης των υδατικών πόρων, όπως η κατασκευή του φράγματος Ευήνου, η εκτροπή του Αχελώου, η διαχείριση του υδροδοτικού συστήματος της Αθήνας και η δημιουργία της Εθνικής Τράπεζας Υδρολογικής και Μετεωρολογικής Πληροφορίας (Υδροσκόπιο). Ακόμη, με βάση τα αποτελέσματα των ερευνητικών προγραμμάτων έχει πραγματοποιηθεί σημαντικός αριθμός εργασιών, οι οποίες δημοσιεύτηκαν σε έγκυρα επιστημονικά περιοδικά ή παρουσιάστηκαν σε συνέδρια και συναντήσεις εργασίας.

Εργαστήριο Υγειονομικής Τεχνολογίας
Το Εργαστήριο Υγειονομικής Τεχνολογίας ιδρύθηκε το 1981 και διαθέτει προσωπικό 22 ατόμων. Το γνωστικό αντικείμενο του Εργαστηρίου είναι η οικολογία, η ρύπανση των υδάτων, η αντιρρυπαντική τεχνολογία, η παραγωγή πόσιμου νερού και η επεξεργασία και διάθεση υγρών και στερεών αποβλήτων. Το Εργαστήριο εξυπηρετεί την εκπαίδευση προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδαστών του Τμήματος Πολιτικών Μηχανικών, συμμετέχει στην εκπόνηση ερευνητικών προγραμμάτων και παρέχει υπηρεσίες σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς.
Το Εργαστήριο συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο εργαστηριακών μονάδων παροχής υπηρεσιών επιστήμης και τεχνολογίας του ΕΜΠ. Διαθέτει σύγχρονο υπολογιστικό και εργαστηριακό εξοπλισμό που περιλαμβάνει δίκτυο προσωπικών υπολογιστών και αναλυτικά όργανα, όπως μονάδες φασματοφωτομετρικής ατομικής απορρόφησης, αέριο χρωματογράφο, φασματοφωτόμετρα, όργανα μέτρησης TOC, BOD, pH, COD, DO, SS, VSS, θολόμετρα, μονάδα απολύμανσης με υπεριώδη ακτινοβολία, μικροσκόπιο συνδεδεμένο με video και τηλεόραση, μονάδες χαρακτηρισμού λυμάτων, μονάδες προσομοίωσης αντιρρυπαντικής τεχνολογίας, κ.α.

Τα μέλη του Εργαστηρίου διδάσκουν προπτυχιακά και μεταπτυχιακά μαθήματα της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών και της Σχολής Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών. Από την ίδρυση του μέχρι σήμερα έχουν εκπονηθεί 3 διδακτορικές διατριβές και άλλες 8 βρίσκονται υπό εκπόνηση. Την τελευταία πενταετία υπολογίζεται ότι έχουν δοθεί περί τις 60 διπλωματικές και μεταπτυχιακές εργασίες.

Το Εργαστήριο αναλαμβάνει ερευνητικά προγράμματα και πιλοτικές μελέτες με εξωτερική χρηματοδότηση σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος, υπό την εποπτεία της Επιτροπής Ερευνών του ΕΜΠ. Η χρηματοδότηση προέρχεται από τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας, Υπουργεία, Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου ή και Ιδιωτικούς Φορείς, καθώς και την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και άλλους Διεθνείς Οργανισμούς. Η ανάληψη των ερευνητικών προγραμμάτων δίνει τη δυνατότητα προώθησης βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας από τα μέλη ΔΕΠ του Εργαστηρίου, απασχόλησης και απορρόφησης νέων ερευνητών, και εκπαίδευσης και οικονομικής υποστήριξης προπτυχιακών και μεταπτυχιακών σπουδαστών. Κατά την τελευταία πενταετία εκπονήθηκαν από το εργαστήριο ερευνητικά προγράμματα συνολικής χρηματοδότησης άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ.

Ενδεικτικά, οι επιστημονικές περιοχές των σημαντικότερων ερευνητικών προγραμμάτων που εκπονήθηκαν κατά τα τελευταία 10 έτη είναι οι εξής (σε παρένθεση αναφέρεται το πλήθος των προγραμμάτων):

• επεξεργασία και διάθεση λυμάτων και ιλύος (9)
• διαχείριση υδατικών πόρων και περιβάλλοντος (8)
• οικοσυστήματα και περιβαλλοντικές επιπτώσεις (3)
• επαναχρησιμοποίηση ιλύος και λυμάτων (4)
• ρύπανση υδάτινου περιβάλλοντος (6)

Εκτός από τις εκπαιδευτικές και ερευνητικές δραστηριότητες, το Εργαστήριο Υγειονομικής Τεχνολογίας παρέχει τεχνικές υπηρεσίες σε φορείς όπως υπουργεία, μεγάλες εταιρίες ύδρευσης (π.χ., ΕΥΔΑΠ), Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης, κλπ., καθώς και σε ιδιώτες. Οι υπηρεσίες περιλαμβάνουν τυποποιημένες αναλύσεις λυμάτων, βιομηχανικών αποβλήτων, επιφανειακών και υπογείων νερών, πόσιμου νερού, ιλύος, μετρήσεις πεδίου, πιλοτικές και μαθηματικές προσομοιώσεις φυσικοχημικών διεργασιών, αξιολόγηση και βελτιστοποίηση της λειτουργίας εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων και ειδικές τεχνικοοικονομικές και ολοκληρωμένες διαχειριστικές μελέτες.

ΝΑΜΑ Σύμβουλοι Μηχανικοί και Μελετητές Α.Ε.

ΕΜΠ - Τομέας Υδατικών Πόρων Υδραυλικών και Θαλάσσιων Έργων

Δηµοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης Καρδίτσας

Αειφορική ∆ωδεκανήσου Α.Ε.

Marathon Data Systems (MDS)